Pessary ใช้อย่างไรให้เหมาะสม: การดูแลและติดตามอุปกรณ์พยุงอวัยวะอุ้งเชิงกราน

Vaginal pessary เป็นอุปกรณ์ที่ใส่ภายในช่องคลอดเพื่อช่วยพยุงอวัยวะอุ้งเชิงกรานและบรรเทาอาการจากภาวะอวัยวะอุ้งเชิงกรานหย่อน การเลือกชนิด การลองขนาด และแผนติดตามที่เหมาะสม เป็นส่วนสำคัญของการรักษาแบบไม่ผ่าตัด [2,3]

จากอุปกรณ์ในอดีต สู่ Pessary ซิลิโคน

โบรชัวร์ Bioteque อธิบายพัฒนาการของ pessary จากวัสดุหลายประเภทในอดีต สู่รูปทรงวงแหวนและอุปกรณ์ซิลิโคนหลากหลายแบบในปัจจุบัน จุดสำคัญของการใช้งานยุคใหม่จึงอยู่ที่ความเหมาะสมกับกายวิภาค อาการ และความสามารถในการดูแลของผู้ใช้แต่ละราย ไม่ใช่การเลือกรูปร่างจากภาพเพียงอย่างเดียว [1,2]

Pessary ช่วยพยุงอะไร และมีบทบาทเมื่อใด

ภาวะอวัยวะอุ้งเชิงกรานหย่อน หรือ Pelvic organ prolapse (POP) เกิดเมื่อโครงสร้างพยุงอวัยวะอุ้งเชิงกรานอ่อนแรง ทำให้ผนังช่องคลอดหรือมดลูกเคลื่อนต่ำลง ผู้ป่วยอาจรู้สึกมีก้อน ตึงหน่วง หรือมีปัญหาการปัสสาวะและอุจจาระร่วมด้วย [2]

Pessary ช่วยพยุงโครงสร้างที่หย่อนและลดอาการขณะใส่ แพทย์อาจพิจารณาในผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงหรือเลื่อนการผ่าตัด รวมถึงใช้ระหว่างรอการรักษา การดูแลอาจร่วมกับการฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานตามแผนรักษา โดยอุปกรณ์ไม่ได้ทำให้ความผิดปกติทางกายวิภาคหายขาดในทุกราย [2,3]

รูปทรงต่างกัน แผนดูแลก็ต่างกัน

Bioteque มีหลายรูปแบบ เช่น Ring, Ring with Support, Gellhorn, Cube และ Donut ซึ่งมีโครงสร้างและลักษณะการพยุงต่างกัน ตารางเลือกผลิตภัณฑ์ของผู้ผลิตใช้ประกอบการพิจารณาชนิดตามลักษณะอาการ แต่ไม่ทดแทนการตรวจและการลองขนาดโดยบุคลากรทางการแพทย์ [4]

การเลือกต้องคำนึงถึงตำแหน่งและระดับการหย่อน ความสบาย การควบคุมอาการ และความสามารถในการถอดใส่ด้วยตนเอง ตัวอย่างเช่น Cube ต้องมีแผนถอดทุกวันตามคำแนะนำเฉพาะชนิด จึงไม่ควรนำตารางดูแลของ Ring ไปใช้กับทุกแบบ [5]

การลองขนาด: มากกว่าการเลือกหมายเลข

การหา pessary ที่เหมาะสมอาจต้องลองมากกว่าหนึ่งครั้ง หลังใส่ควรประเมินความสบาย การคงตำแหน่ง และการปัสสาวะได้ตามปกติ หากเจ็บ กดแน่น หรือหลุดบ่อย ควรกลับให้ทีมรักษาประเมินชนิดและขนาด ไม่ควรฝืนใช้เพราะคิดว่าอาการเจ็บเป็นสิ่งที่ต้องทน [2,6]

ดูแลประจำวันอย่างไร

• เรียนรู้การถอดใส่กับทีมรักษา: การดูแลด้วยตนเองเหมาะกับผู้ที่ได้รับการประเมินและสอนวิธีแล้ว หากถอดไม่ได้หรือมีอาการเจ็บ ให้ติดต่อสถานพยาบาล ไม่ใช้เครื่องมือหรือแรงดึงฝืน [5]
• ทำความสะอาดตามชนิดและคู่มือ: ใช้วิธีและผลิตภัณฑ์ที่ทีมรักษาแนะนำ อย่ากำหนดความถี่แบบเดียวให้ทุกชนิดหรือเปลี่ยนสารทำความสะอาดเอง [1,5]
• รักษาสุขอนามัยตามปกติ: ล้างมือก่อนสัมผัสอุปกรณ์ และไม่สวนล้างช่องคลอดเว้นแต่บุคลากรทางการแพทย์แนะนำ [1]
• บันทึกข้อมูลสำคัญ: จดชนิด ขนาด วันที่ถอดทำความสะอาด และวันนัด เพื่อให้ติดตามการใช้และสื่อสารกับคลินิกได้สะดวก [5]

การติดตามสำคัญแม้ไม่มีอาการ

การทบทวนควรครอบคลุมอาการ ความพอดีของอุปกรณ์ สภาพเยื่อบุช่องคลอด และความสมบูรณ์ของ pessary ทีมรักษาจะกำหนดระยะนัดตามชนิดอุปกรณ์และความสามารถในการดูแลของแต่ละราย จึงควรแยกให้ชัดระหว่าง ความถี่ในการถอดทำความสะอาด กับ วันนัดตรวจติดตาม [6,7]

หากมีเลือดออกผิดปกติ ปวดหรือไม่สบายช่องคลอด หรือตกขาวมีกลิ่น ควรติดต่อทีมรักษาก่อนถึงวันนัด การมีตกขาวเพิ่มขึ้นไม่ใช่เหตุให้สรุปเองว่าเป็นการติดเชื้อหรือเริ่มใช้ยารักษาเอง [6]

คำถามที่ควรถามก่อนกลับบ้าน

มีเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่? ขึ้นกับชนิดอุปกรณ์และความสบาย บางชนิดสามารถคงไว้ขณะมีเพศสัมพันธ์ได้ ควรตกลงวิธีจัดการกับทีมรักษา และ pessary สำหรับพยุงอวัยวะอุ้งเชิงกรานไม่ใช่อุปกรณ์คุมกำเนิด [1,2]

ต้องใช้ตลอดไปหรือไม่? ระยะเวลาขึ้นกับเป้าหมายการรักษาและการประเมินซ้ำ บางรายใช้ระหว่างรอผ่าตัด บางรายเลือกเป็นการดูแลระยะยาว พร้อมติดตามอย่างต่อเนื่อง [2]

ก่อนตรวจภาพทางการแพทย์ต้องแจ้งอะไร? แจ้งชื่อรุ่นและวัสดุของ pessary ทุกครั้ง โบรชัวร์ Bioteque ระบุข้อควรระวังสำหรับ Gehrung และ Hodge ที่มีส่วนประกอบโลหะ จึงต้องตรวจเอกสารเฉพาะรุ่นและให้ทีมตรวจพิจารณาการถอดก่อนตรวจ ไม่ควรเหมารวมว่า pessary ทุกแบบเป็นซิลิโคนล้วน [1]

ทำความรู้จักผลิตภัณฑ์และเตรียมข้อมูลให้คลินิก

ดู Bioteque Pessaries และรูปทรงผลิตภัณฑ์ หรืออ่าน บทบาทและหลักการเลือก Pessary ทางคลินิก สำหรับหน่วยงานที่ต้องการข้อมูลรุ่น ขนาด และเอกสารผลิตภัณฑ์ สามารถ ติดต่อบริษัท ตะวันแม็คไวสซ์ จำกัด

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอุปกรณ์พยุงอวัยวะอุ้งเชิงกราน การวินิจฉัย การเลือกชนิด และการกำหนดวิธีดูแลต้องอาศัยการประเมินของบุคลากรทางการแพทย์ เนื้อหาไม่ใช่คู่มือถอดใส่เฉพาะรุ่นหรือแนวทางใช้ pessary ทางสูติศาสตร์

เอกสารอ้างอิง

1. Bioteque Surgical Europe: The Use and Care of Pessaries. โบรชัวร์ที่ใช้เป็นจุดตั้งต้นของบทความและภาพ Ring; เรียบเรียงใหม่ร่วมกับแหล่งอ้างอิงด้านล่าง
2. RCOG: Pelvic organ prolapse.
3. NICE NG123: Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women.
4. Bioteque Europe: Pessary Selection Chart, Version 3.0.
5. Cambridge University Hospitals: Self-management of a pessary for pelvic organ prolapse, approved March 2025.
6. Cambridge University Hospitals: Vaginal pessaries for pelvic organ prolapse.
7. UK Continence Society: UK Pessary Guideline 2025.

เรียบเรียงและตรวจแหล่งอ้างอิงวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569